Bidden met ADHD: 7 tips die kunnen helpen

Eigenlijk stond deze blog niet op de planning. Maar mijn ADHD-brein legde spontaan een verbinding met een oude blog. Onverwachte associatie, haha. Dus voordat ik verderga met mijn serie over ADHD en geloof, en over vier dingen die een ADHD-brein op gang kunnen helpen, eerst even dit tussendoortje. 😊

Lees hem onder het plaatje

Wil je graag bidden, maar merk je dat je gedachten binnen enkele minuten alweer ergens anders zijn?

Dat kan een schuldgevoel geven. Alsof je niet eerbiedig genoeg bent of niet werkelijk wilt bidden. Maar bij ADHD komt afleiding niet alleen van geluiden en bewegende dingen om je heen. Je eigen gedachten kunnen er ook zomaar vandoor gaan. 

Ik vind Psalm 139 zo mooi hierbij:

HEERE, U doorgrondt en kent mij. U kent mijn zitten en mijn opstaan, U begrijpt van verre mijn gedachten.

God weet al hoe mijn gedachten bewegen, voordat ik één woord heb uitgesproken.

1. Probeer je hoofd niet eerst stil te krijgen

Je hoeft niet te wachten tot je hoofd rustig genoeg is om te mogen bidden. Begin midden in de drukte:

Vader, mijn hoofd zit vol. U weet wat er allemaal door mij heen gaat. Help mij om bij U te komen.

Dat is al gebed. Afdwalen betekent trouwens niet dat je hele gebed mislukt is. Zodra je het merkt, keer je gewoon terug. Niet boos op jezelf en ook niet helemaal opnieuw. Gewoon terug.

2. Geef je gebed iets om aan vast te houden

Een open opdracht als ik ga nu bidden kan voor een ADHD-brein behoorlijk groot zijn. Waar begin je? Wie wilde je ook alweer noemen? Wat wilde je vragen?

Gebruik daarom iets tastbaars. Schrijf namen of gebedspunten op. Bid met de woorden van een psalm en leg je Bijbel open op je schoot, tafel, stoelleuning. Gebruik de gebedshand of een andere eenvoudige indeling. Wat ik vroeger deed: ik schreef mijn gebed gebed op.

Zo’n hulpmiddel maakt je gebed niet minder echt. Het voorkomt alleen dat je werkgeheugen van alles tegelijk moet vasthouden.

3. Laat je lichaam gerust meedoen

Bidden hoeft niet altijd stilzittend, met gevouwen handen en gesloten ogen. Ik kan ook bidden tijdens een wandeling, in huis heen en weer lopend of terwijl ik een eenvoudige klus doe. Bewegen kan sommige mensen met ADHD helpen hun aandacht beter te regelen.

Misschien bid jij juist prettiger wanneer je iets in je handen houdt, woorden opschrijft of zachtjes hardop bidt.

Zoek niet naar de houding die het meest geestelijk oogt. Zoek naar de houding waarin je werkelijk met God kunt spreken.

4. Kies een anker in plaats van een perfect rooster

Een vaste tijd kan helpen, maar kan ook steeds mislukken wanneer je dagen niet hetzelfde verlopen.

Koppel je gebed daarom eens aan iets wat toch al gebeurt:

• na het ontbijt;

• na je eerste koffie;

• tijdens je eerste wandeling;

• wanneer je de hond uitlaat;

• voordat je je laptop opent;

• ’s morgens een kort Goedemorgen, Heere-gebed;

• ’s avonds een langer gebed, waarin je vertelt wat er die dag gebeurd is en wat er in je omgaat

• na je eerste koffie

Een herinnering op je telefoon kan daarbij helpen. Niet als geestelijke wekker die je streng controleert, maar als vriendelijk seintje: Je wilde bidden. 

Voor mij werkt dat NIET 😎

5. Maak het gebed niet langer dan je aandacht aankan

Een kort gebed is niet minder waard dan twintig minuten waarin je vooral probeert niet af te dwalen.

Vader, help mij.
Geef mij vandaag wijsheid.
Bewaar mijn kind.
Dank U voor deze boom en deze nieuwe morgen.

Korte gebeden door de dag heen kunnen samen een echt gebedsleven vormen.

Je mag ook stoppen wanneer je aandacht echt op is. Niet met: Het spijt me dat het weer niet lukt. Maar bijvoorbeeld met: Vader, U weet wat ik nog had willen zeggen. Ik leg het bij U neer.

6. Verminder de prikkels die jou werkelijk storen

Deur dicht. Meldingen uit. Telefoon buiten bereik wanneer die je steeds wegtrekt.

Maar stilte helpt niet iedereen. Sommige mensen concentreren zich juist beter met een zacht, neutraal achtergrondgeluid. Probeer uit wat bij jou gebeurt. Word je rustiger van stilte, of wordt het in je hoofd dan juist drukker?

Er bestaat hierin echt geen heilige ADHD-regel

7. Houd ruimte voor verschillende vormen

De ene dag schrijf ik een gebed op. Een andere dag bid ik tijdens het wandelen. Soms bid ik met een psalm en soms kom ik niet veel verder dan: Vader, help mij.

Ik vind dat niet per se een mislukte gebedsroutine. Bidden met ADHD vraagt niet alleen om discipline. Het vraagt ook dat je leert hoe jouw aandacht, geheugen en lichaam werken. De Heere wacht echt niet tot jij eindelijk een neurotypisch gebed* kunt uitspreken.

Hij kent je zitten en je opstaan.
Hij kent je woorden én alle gedachten die opeens weer weg zijn

___

* Neurotypisch betekent: iemand van wie het brein zich en werkt op een manier die binnen de gebruikelijke norm valt, dus zonder bijvoorbeeld ADHD of autisme.

PS Deze blog verscheen oorspronkelijk in 2018 op mijn andere blog. Ik heb hem vandaag bijgewerkt en aangevuld met inzichten die ik de afgelopen jaren over ADHD heb opgedaan.

Fotocredits: Doungtepro, christelijk fotograaf uit Cambodja. Ik heb met behulp van AI alleen de kleuren van de kleding aangepast.