ADHD en geloof: als goede bedoelingen vastlopen

Er was eens een oude blogpost over stille tijd. Hij lag ergens onder een digitaal dekentje te slapen. Toen ik hem na jaren teruglas, zuchtte ik. O ja...  En iets later: O wow...

Mijn blog beschreef een heel systeem!

Eerst stil worden. Dan bidden. Dan een hoofdstuk lezen. Rustig natuurlijk. Daarna nog een keer. Twee of drie Bijbelvertalingen gebruiken. Onderstrepen. Verwijsteksten opzoeken. Verklaringen gebruiken. Belangrijke dingen opschrijven in een schriftje. Gebedspunten noteren. En daarna pas aan je dag beginnen.

 

Ik had in het verleden dus een uitgebreid stille-tijd-systeem. 

Nou ja, ik schreef erover en probeerde het uit 😉

Daar doe ik niet flauw over hoor. Dit was gewoon hoe ik het jaren geleden deed. En als het niet lukte, lag dat in mijn ogen aan te weinig structuur. Te weinig discipline. Daar werd ik moedeloos van. Ik haalde de maat niet.

Het systeem was gewoon te groot(s)

Maar nu ik me verdiep in ADHD, kijk ik anders naar mezelf 

ADHD gaat niet alleen over snel afgeleid zijn. Ook niet over gebrek aan discipline. ADHD raakt juist de dingen die nodig zijn om een goed plan goed uit te voeren. Je weet wel: beginnen, kiezen, ordenen, volhouden, en steeds terugkeren als je aandacht afdwaalt.

Dat zijn precies de onderdelen waar mijn prachtige stille-tijd-systeem op leunde. Geen wonder dat mijn brein er zo mee worstelde. Het probleem lag niet aan mijn gebrek aan discipline. Er makeerde ook niets aan  mijn verlangen om met God te leven. Het lag aan het systeem dat ik erom heen had gebouwd.

ADHD en stille tijd

Scroll, scroll, scroll... en je krijgt al snel het idee dat geestelijke groei vooral een kwestie van discipline is. En dat stille tijd bestaat uit vijftien stappen, drie boeken, twee pennen, een schriftje en een gebedslijst.

Maar wat als de vorm jou gewoon niet past? Wat als het hele stille-tijd-systeem te ingewikkeld is voor iemand met ADHD? Te groot. Te veel tegelijk.

Je zoekt één verwijstekst op en eindigt bij een fotoshoot van stille-tijd-spulletjes voor Insta. En gooi je ok nog eens perongeluk je ochtendkoffie om.

Herkenbaar?

Voor wie dit interessant vindt

Hier wil ik de komende maanden over schrijven. Over gelovig zijn met ADHD. Over stille tijd, discipline, schaamte, genade en zoveel dingen meer rond dit thema. En misschien herken je hier ook iets van als je autisme hebt, ook al werkt jouw hoofd weer ietsje anders.

Ik wil schrijven over waarom discipline bij ADHD zo anders werkt. Waarom een goed voornemen soms al vastloopt voordat je bent begonnen. En wat je eigenlijk hard nodig hebt, met hoe jij gemaakt bent? Bij dat het laatste wil ik de volgende keer beginnen. 

Vind je dit interessant? Blijf me volgen. 🌱

Een kleine tussenstop

Zoek je hier blogs over een gestolen Jezus, haastig geschoten wildbraad of Christus onder een deksel? Dan zat je inderdaad ooit op de goede blog.

Ze stonden hier. Maar eind mei heb ik ze teruggezet in concept omdat ze horen bij mijn kerkelijke verleden. Ze krijgen een plek op mijn nieuwe blog, waar ik schrijf over mijn leven binnen de Gereformeerde Gemeente.

Wil je die blogs nog eens herlezen? Dan komen ze te zijner tijd voorbij op GerGem-meisje. Hier gaat het daar niet meer over. De komende tijd schrijf ik over iets anders. 

Wat dat is? Dat blijft nog even een verrassing.

Afspraakje met je telefoon

Als ik mijn telefoon zie liggen, denk ik vaak: zal ik... ja of nee. Maar op dat moment heeft mijn brein het eigenlijk al gekozen. Ik ga voor ja... 

Er is een trucje uit de gedragspsychologie om die cirkel te doorbreken, zodat je nee kunt zeggen.
Het verplaats je beslismoment.

 

Dat is dit: Maak elke nieuwe morgen een afspraakje met je telefoon.

Niet: ik ga minder scrollen.
Maar: ik gebruik mijn telefoon alleen op drie momenten per dag.

Bijvoorbeeld:

• na het ontbijt
• halverwege de middag
• ’s avonds na het eten

Buiten die momenten laat je je telefoon met rust. Je kan het natuurlijk uitbreiden naar meer dan 3 momenten. 

Dit gebeurt er in je hoofd: je brein hoeft niet telkens opnieuw te beslissen. De beslissing is namelijk al genomen. In de gedragswetenschap heet dat een implementation intention: een vooraf vastgelegde regel die automatisch gedrag stuurt.  

Ik las dat er mensen waren die merkten dat de drang serieus na een paar dagen al minder wordt, omdat hun brein leert dat er toch geen beloning komt. 

Maar het beginnetje is wel moeilijk.

😅💪Volhouden! 

---

Als iemand precies weet hoe een Bijbelse vrouw met haar smartphone omgaat, hoor ik het graag. Tot die tijd blijf ik oefenen, struikelen en weer opstaan, en deel ik hier af en toe tips die in elk geval een beetje helpen.

Heel mijn leven vasten?

Ik kreeg een appje:

“De Bruidegom is weggenomen, dus de kerk vast tot Hij terugkomt. Dat staat in Markus 2. Daar ging onze preek over zondag. Van hemelvaart tot wederkomst: een voortdurend vasten.”

Ik schrok. 

Want als mijn hele leven vasten is, dan klopt er iets niet.

Ik geniet namelijk uitbundig van mijn havermout in de vroege ochtend. En van chips. O ja, en koffie. Van bloemen in de vaas. Van licht dat door het raam valt. Mosjes. Bomen. Lieveheersbeestjes. Mijn man. Mijn kids. Mijn schrijverij. Alles eigenlijk. En midden in dat alledaagse, jubel ik het uit omdat God mijn Vader is en Zijn Geest in mij woont. Ik ontdek zoveel dingen in mijn Bijbel die me verrassen en blij maken. Of stil. Van ontzag.

Maar dat voelt niet als een voortdurend vasten, toch? Betekent Markus 2 echt dat christenen hun hele leven vasten? 

Wat staat er echt in Markus 2?

Ik pakte mijn Bijbel erbij. In Markus 2 staat inderdaad: 

“Kunnen ook de bruiloftskinderen vasten, terwijl de Bruidegom bij hen is? Zo langen tijd zij den Bruidegom bij zich hebben, kunnen zij niet vasten. Maar de dagen zullen komen, wanneer de Bruidegom van hen zal weggenomen zijn, en alsdan zullen zij vasten in dezelve dagen.” *

Ik zocht verder. Ik checkte het Grieks en de context. Vasten betekent gewoon: niet eten. Voedsel laten staan. [1] Geen verborgen laag. Geen geestelijke metafoor. En dat vasten wordt verbonden aan “die dag(en)” ...  aan het moment van Zijn wegneming. 

Het woord zelf “weggenomen”... in Markus 2 betekent “weggerukt”. Het wijst op de crisis van kruis en graf. Jezus zegt dat zij zullen vasten “in die dag(en)”. En die dagen kwamen ook. De discipelen vluchtten alle kanten op. Petrus verloochende Hem. Maria huilde bij het graf. Ja, daar past vasten bij. En rouw.

Maar daar bleef het niet bij. Jezus stond op. Hij at met hen. Hun verdriet werd vreugde. En met Pinksteren kwam Zijn Geest in hun hart wonen. Dat is geen detail. Dat is de kanteling van het hele verhaal. 

Dat appte ik terug.  

 Je oude natuur doden: dat is voortdurend vasten

Toen appte zij: “Ja, maar het gaat niet om letterlijk niet eten. Het gaat om zelfverloochening. De wereld verzaken. Je oude natuur doden. Dat is het voortdurende vasten.”

😕 Nee, dacht ik. Dat heet heiligmaking. En dat is geen vasten.

Zelfverloochening is bijbels. De oude mens doden ook. Matigheid ook. Maar dat noemt de Schrift geen vasten. Vasten is een concrete daad in een concrete situatie. Het gaat altijd (en alleen) over eten en drinken. Heiligmaking niet. Dat is een levenslange weg in verbondenheid met Christus.

Als je die twee verwisselt, verander je de betekenis van het woord vasten.

Geen permanente vastenstand

Ik liet het verder zo.
Maar stiekem was ik blij.

Blij dat vreugde gewoon vreugde mag zijn. En dat blijdschap niet gematigd hoeft te worden. Dat ik intens mag genieten van al het moois om me heen. Van het wonder van het gewone, dat eigenlijk zo bijzonder is.

Want het Koninkrijk van God bestaat niet uit eten en drinken, maar uit gerechtigheid en vrede en blijdschap in de Heilige Geest. Want wie Christus in deze dingen dient, is welbehaaglijk voor God en in achting bij de mensen. Romeinen 14

---

PS
Heiligmaking is echt. Maar het is vrucht van leven in Christus en geen voortdurend vasten. Veranderen kost iets. Zonde loslaten gaat niet vanzelf. Steed maar die strijd. Punt is; die strijd voeren we niet vanuit gemis, en ook niet in een sfeer van permanente onthouding en/of matigheid We voeren hem in verbondenheid met een levende Heere. Zijn Geest woont in ons. Hij helpt, corrigeert, draagt en vernieuwt. Heiligmaking is geen sobere discipline, maar groeien in Hem.

👉 Over wat vasten in de Bijbel eigenlijk betekent, schreef ik eerder al in een andere blog.

* SV (Statenvertaling)

[1] νηστεύω (nēsteuō) Betekenis: vasten, zich onthouden van eten. Het komt van νήστις (nēstis) = iemand die niet gegeten heeft. Dus de basisbetekenis is heel concreet: geen voedsel nemen.