Christus onder een deksel?

Vanuit de kerkbank – Filippenzen 1:18 

Wat dan? Nochtans wordt Christus op allerlei wijze verkondigd, hetzij onder een deksel, hetzij in waarheid; en daarin verblijd ik mij, ja, ik zal mij ook verblijden.

 

Een tekst die ik vaak hoorde

Ik was bezig met een studie in Filippenzen en kwam weer bij dat ene zinnetje uit: Filippenzen 1:18. Een tekst die ik vroeger ontzettend vaak hoorde. Terwijl ik het hoofdstuk opnieuw las, probeerde ik me voor te stellen hoe dat toen geklonken moet hebben.

Lydia luistert in Filippi

Ik zie Lydia voor me, in de samenkomst in Filippi. De brief van Paulus wordt voorgelezen. Iedereen weet dat Paulus gevangen zit. Dan hoort Lydia dat sommige mensen Christus prediken onder een voorwendsel. Dat verbaast haar eigenlijk niet. Ze kent er wel zo één. Iemand die overal bovenop zit. Altijd laten zien dat hij het beter weet. Afgunst. Pure afgunst.

En toch… hij preekt wel Christus.

En dan hoort ze Paulus zeggen:
“Wat dan? Christus wordt verkondigd en daarin verblijd ik mij.”

Hoe ik het vroeger hoorde

Zo heb ik dat vers nooit horen gebruiken.

In mijn omgeving werd Filippenzen 1:18 vaak aangehaald om iemand die moeite had met de prediking, terecht te wijzen. Dan werd gezegd: Paulus verheugde zich wanneer Christus onder een deksel werd gepreekt. Met dat “deksel” bedoelde men: Christus wordt niet voor ogen geschilderd en niet aangeboden. Wees tevreden met wat je hoort. Volg Paulus na.

Ik ben onder dat soort prediking opgegroeid. Er werd wèl verteld hoe een mens tot Christus komt. Maar het gebeurde in de derde persoon.

Niet: “Kom tot Christus.”

Maar zo:
“Dan voelt de mens zich verloren gaan onder de wet. Dan weet hij het niet meer. Dan wordt hij ontdekt aan zijn zonden. Dan leert hij… dan wordt hij…”

Een beschrijving. Steeds weer.

Maar Paulus zegt iets anders

Toen ik Filippenzen opnieuw las, zag ik dat Paulus hier over iets heel anders spreekt.

Het woord "deksel" dat hij gebruikt betekent voorwendsel.* Het gaat over de motieven van de prediker.

In de omgeving van Filippi wordt Christus wél verkondigd... zelfs wanneer sommige mensen dat deden met verkeerde bedoelingen. Maar een evangelie dat alleen beschreven wordt, zonder dat Christus werkelijk wordt verkondigd daar heeft Paulus het hier niet over.

Ik sla mijn Bijbel dicht en blijf even zitten.
Paulus kon zich dus verheugen omdat Christus werd verkondigd, zelfs wanneer sommige predikers dat uit verkeerde motieven deden. Hoe bijzonder. Wat een voorbeeld om op te volgen.

Maar ik vraag me af:
wat zou Paulus zeggen wanneer Christus alleen onder voorwaarden wordt genoemd; wanneer Hij wel beschreven wordt, maar niet werkelijk wordt verkondigd?

---

* Extra – “onder een deksel” (Filippenzen 1:18)

In Filippenzen 1:18 vertaalt de Statenvertaling het Griekse woord πρόφασις (prophasis) met de uitdrukking “onder een deksel”.

Het woord πρόφασις betekent letterlijk voorwendsel, voorgewende reden of een excuus dat iemand gebruikt om zijn werkelijke bedoeling te verbergen. De oude Nederlandse uitdrukking “onder een deksel” had dezelfde betekenis: iets doen onder een voorwendsel.

De Statenvertalers gebruikten het beeld van een deksel omdat een deksel iets bedekt wat eronder ligt. Het ging dus om een bedekte bedoeling van de spreker. Paulus zegt dat sommigen Christus verkondigen met een verborgen bedoeling (bijvoorbeeld uit jaloezie of rivaliteit), terwijl anderen dat oprecht doen.

---

⛪📖 PS: Dit jaar ga ik vaker bloggen over dingen die ik ooit in de kerkbank hoorde. Dit was een beginnetje. 😉

Afspraakje met je telefoon

Als ik mijn telefoon zie liggen, denk ik vaak: zal ik... ja of nee. Maar op dat moment heeft mijn brein het eigenlijk al gekozen. Ik ga voor ja... 

Er is een trucje uit de gedragspsychologie om die cirkel te doorbreken, zodat je nee kunt zeggen.
Het verplaats je beslismoment.

 

Dat is dit: Maak elke nieuwe morgen een afspraakje met je telefoon.

Niet: ik ga minder scrollen.
Maar: ik gebruik mijn telefoon alleen op drie momenten per dag.

Bijvoorbeeld:

• na het ontbijt
• halverwege de middag
• ’s avonds na het eten

Buiten die momenten laat je je telefoon met rust. Je kan het natuurlijk uitbreiden naar meer dan 3 momenten. 

Dit gebeurt er in je hoofd: je brein hoeft niet telkens opnieuw te beslissen. De beslissing is namelijk al genomen. In de gedragswetenschap heet dat een implementation intention: een vooraf vastgelegde regel die automatisch gedrag stuurt.  

Ik las dat er mensen waren die merkten dat de drang serieus na een paar dagen al minder wordt, omdat hun brein leert dat er toch geen beloning komt. 

Maar het beginnetje is wel moeilijk.

😅💪Volhouden! 

---

Als iemand precies weet hoe een Bijbelse vrouw met haar smartphone omgaat, hoor ik het graag. Tot die tijd blijf ik oefenen, struikelen en weer opstaan, en deel ik hier af en toe tips die in elk geval een beetje helpen.

Lees ook mijn blog met tip 1: één vraag voordat je je telefoon opent

Heel mijn leven vasten?

Ik kreeg een appje:

“De Bruidegom is weggenomen, dus de kerk vast tot Hij terugkomt. Dat staat in Markus 2. Daar ging onze preek over zondag. Van hemelvaart tot wederkomst: een voortdurend vasten.”

Ik schrok. 

Want als mijn hele leven vasten is, dan klopt er iets niet.

Ik geniet namelijk uitbundig van mijn havermout in de vroege ochtend. En van chips. O ja, en koffie. Van bloemen in de vaas. Van licht dat door het raam valt. Mosjes. Bomen. Lieveheersbeestjes. Mijn man. Mijn kids. Mijn schrijverij. Alles eigenlijk. En midden in dat alledaagse, jubel ik het uit omdat God mijn Vader is en Zijn Geest in mij woont. Ik ontdek zoveel dingen in mijn Bijbel die me verrassen en blij maken. Of stil. Van ontzag.

Maar dat voelt niet als een voortdurend vasten, toch? Betekent Markus 2 echt dat christenen hun hele leven vasten? 

Wat staat er echt in Markus 2?

Ik pakte mijn Bijbel erbij. In Markus 2 staat inderdaad: 

“Kunnen ook de bruiloftskinderen vasten, terwijl de Bruidegom bij hen is? Zo langen tijd zij den Bruidegom bij zich hebben, kunnen zij niet vasten. Maar de dagen zullen komen, wanneer de Bruidegom van hen zal weggenomen zijn, en alsdan zullen zij vasten in dezelve dagen.” *

Ik zocht verder. Ik checkte het Grieks en de context. Vasten betekent gewoon: niet eten. Voedsel laten staan. [1] Geen verborgen laag. Geen geestelijke metafoor. En dat vasten wordt verbonden aan “die dag(en)” ...  aan het moment van Zijn wegneming. 

Het woord zelf “weggenomen”... in Markus 2 betekent “weggerukt”. Het wijst op de crisis van kruis en graf. Jezus zegt dat zij zullen vasten “in die dag(en)”. En die dagen kwamen ook. De discipelen vluchtten alle kanten op. Petrus verloochende Hem. Maria huilde bij het graf. Ja, daar past vasten bij. En rouw.

Maar daar bleef het niet bij. Jezus stond op. Hij at met hen. Hun verdriet werd vreugde. En met Pinksteren kwam Zijn Geest in hun hart wonen. Dat is geen detail. Dat is de kanteling van het hele verhaal. 

Dat appte ik terug.  

 Je oude natuur doden: dat is voortdurend vasten

Toen appte zij: “Ja, maar het gaat niet om letterlijk niet eten. Het gaat om zelfverloochening. De wereld verzaken. Je oude natuur doden. Dat is het voortdurende vasten.”

😕 Nee, dacht ik. Dat heet heiligmaking. En dat is geen vasten.

Zelfverloochening is bijbels. De oude mens doden ook. Matigheid ook. Maar dat noemt de Schrift geen vasten. Vasten is een concrete daad in een concrete situatie. Het gaat altijd (en alleen) over eten en drinken. Heiligmaking niet. Dat is een levenslange weg in verbondenheid met Christus.

Als je die twee verwisselt, verander je de betekenis van het woord vasten.

Geen permanente vastenstand

Ik liet het verder zo.
Maar stiekem was ik blij.

Blij dat vreugde gewoon vreugde mag zijn. En dat blijdschap niet gematigd hoeft te worden. Dat ik intens mag genieten van al het moois om me heen. Van het wonder van het gewone, dat eigenlijk zo bijzonder is.

Want het Koninkrijk van God bestaat niet uit eten en drinken, maar uit gerechtigheid en vrede en blijdschap in de Heilige Geest. Want wie Christus in deze dingen dient, is welbehaaglijk voor God en in achting bij de mensen. Romeinen 14

---

PS
Heiligmaking is echt. Maar het is vrucht van leven in Christus en geen voortdurend vasten. Veranderen kost iets. Zonde loslaten gaat niet vanzelf. Steed maar die strijd. Punt is; die strijd voeren we niet vanuit gemis, en ook niet in een sfeer van permanente onthouding en/of matigheid We voeren hem in verbondenheid met een levende Heere. Zijn Geest woont in ons. Hij helpt, corrigeert, draagt en vernieuwt. Heiligmaking is geen sobere discipline, maar groeien in Hem.

👉 Over wat vasten in de Bijbel eigenlijk betekent, schreef ik eerder al in een andere blog.

* SV (Statenvertaling)

[1] νηστεύω (nēsteuō) Betekenis: vasten, zich onthouden van eten. Het komt van νήστις (nēstis) = iemand die niet gegeten heeft. Dus de basisbetekenis is heel concreet: geen voedsel nemen.

Eén vraag vóór je je telefoon opent

Wat wilde ik ook alweer doen?

Ik opende een app, klikte ergens op… en een paar minuten later wist ik al niet meer wat mijn plan was.  Ik moest echt diep nadenken om terug te gaan naar wat ik zocht.

In mijn vorige blog schreef ik dat ik vaker iets wil delen over social media en mijn eigen worstelingen. Bij deze. Het gaat over mijn telefoon — en een eenvoudige gewoonte die me helpt mijn aandacht terug te pakken.

Je stapt een ontworpen omgeving binnen

Veel apps die ik dagelijks open, zijn niet neutraal. Ze zijn ontworpen om mijn aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Aandacht heeft economische waarde. Hoe langer ik blijf, hoe meer advertenties ik zie en hoe beter het systeem leert wat mij interesseert. Eindeloos doorscrollen, meldingen en aanbevelingen zijn geen toevallige functies; ze zijn serieus getest op betrokkenheid.

Dat betekent niet dat ik zwak ben (nou ja, wel een beetje), maar het betekent vooral dat het systeem super slim gebouwd is.

Elke keer dat ik mijn telefoon ontgrendel, stap ik een omgeving binnen die geoptimaliseerd is om mij daar te houden.

Een mini pauze om mezelf iets te vragen

Daarom ben ik één eenvoudige gewoonte gaan oefenen. Voordat ik een app open, vraag ik hardop wat ik ga doen. En geef mezelf antwoord.

“Ik beantwoord een bericht.”
“Ik check mijn agenda.”
“Ik zoek iets op Instagram.”

Het klinkt bijna te simpel. Maar door mijn doel uit te spreken, activeer ik de prefrontale cortex. Dat is het deel van je brein dat betrokken is bij plannen en impulscontrole (zie: Erik Master). Met die ene zin haal ik mezelf dus weg uit de automatische piloot. 

En ik ontdek zo vaak ik dat ik eigenlijk geen plan heb als ik mijn telefoon pakte. Ik pak hem gewoon zomaar. 

Klein, maar effectief

Hardop zeggen wat je van plan bent (of het bewust in je hoofd formuleren) is geen detox en ook geen streng systeem. Ik verbied mezelf niets. Ik zorg er alleen voor dat ik begin met een bedoeling.

Eén zin.
Voordat mijn tijd opgeslokt wordt.

Het helpt me.
Niet omdat ik nooit meer ronddwaal.
Maar omdat ik het liever  zelf kies dan dat het mij kiest.

---

PS. Als iemand precies weet hoe een "Bijbelse vrouw" met haar smartphone omgaat, hoor ik het graag 😉 Tot die tijd blijf ik oefenen, struikelen en weer opstaan. En deel ik gewoon wat mij helpt.

40 dagen vasten? Dat trek ik niet.

Is het echt al weer zo ver? Mijn tijdlijn doet enthousiast mee met #40dagentijd. Ik zie het voorbij komen: Geen Instagram. Geen suiker. Geen koffie (o wow). Allemaal om meer ruimte te maken voor Jezus. Dat vind ik mooi. Ik herken dat verlangen

Meer focus op Hem!

Niet zo vast zitten aan het hier en nu.

Alleen… zodra ik “40 dagen” hoor, zakt de moed me in de schoenen, want ik ken mezelf. Als ik het doe, dan wordt het een schema. Een project. Ergens rond dag 9 ben ik dan vooral trots dat ik dag 9 gehaald heb. En op dag 13 stop ik er mee.

Maar hé...

Ik neem wèl heel het jaar korte pauzes van social media. Soms kondig ik het aan, meestal niet. Gewoon omdat ik ineens denk: meisje, wat zit je weer eindeloos te scrollen?

Online platforms zijn gewoon gemaakt om je te verslinden. Het lijken net monsters.Vandaar mijn minipauzes: één of twee dagen als mijn aandacht wat meer focus kan gebruiken

40 dagen vasten klinkt indrukwekkend.
Dagelijks bijsturen is een stuk minder zichtbaar.
Misschien zijn die 40 dagen daarom populairder dan dagelijkse bekering.

Ik zit meer aan de kant van doseren en gebed:
“Heere, help mij om hier normaal mee om te gaan.”

Helpt zo’n periode jou echt om je meer op God te richten? Dan moet je het vooral doen.

Misschien ga ik wat vaker schrijven over sociale media.
Tips delen.
En mijn eigen struggles.

Vasten? Daar heb ik eigenlijk geen tips voor.

Wel een linkje van vorig jaar 👇

Waarom zou een christelijke vrouw moeten vasten

Met Christus het nieuwe jaar in

"Preek" van de Week

Afgelopen zondag hadden wij een getuigenisdienst. Eén van de leden sprak vanuit 2 Korinthe 4:7–11. Hij begon bij het einde van het jaar: terugkijken op wat geweest is en vooruitkijken naar wat komt. Niemand van ons weet wat het nieuwe jaar zal brengen.

Eén ding weten we wel, zei hij: zolang de Heere nog niet is teruggekomen, zullen wij als Gods kinderen toppen en dalen kennen. In ons geloofsleven en in ons persoonlijke leven.

Aarden vaten

Hij las: “Maar wij hebben dezen schat in aarden vaten.” Die woorden zijn eerlijk. We kunnen verdrukt zijn, om raad verlegen, neergeslagen. Maar de Schrift zegt er telkens bij: “maar niet benauwd… maar niet radeloos… maar niet verlaten… maar niet verloren.”

HIj zei: we kunnen zomaar gebroken worden, lichamelijk of mentaal. Maar in wat wij meemaken is niets zomaar. God laat niets willekeurig toe. In 2 Korinthe 4:10–11 staat twee keer het woord “opdat”: dat wij het sterven van de Heere Jezus in het lichaam omdragen, opdat ook Zijn leven in ons openbaar wordt. 

Christus in het midden

Daarna zei hij: “Ik wil Christus in het midden plaatsen.” Vanuit Hebreeën 12 wees hij erop dat wij alleen de weg kunnen gaan die ons hier is opgelegd, als we ons oog steeds weer op Hem richten. Christus is Zelf die diepe weg gegaan. In Getsemane bad Hij: “Niet Mijn wil, maar Uw wil geschiede.” En Hij bleef in gemeenschap met Zijn Vader.

Om mee te nemen

Zo mogen wij het nieuwe jaar ingaan. Niet met zekerheid over wat ons te wachten staat, maar wel met Christus in het midden. En met dat ene woord dat blijft staan, ook wanneer het leven breekbaar voelt: opdat.

Ik vond dit mooi. En bemoedigend ook. Juist omdat ik zelf de afgelopen maanden met deze brief aan de gemeente van Korinthe bezig ben geweest. Dat beeld van die aarden kruiken blijft bij me: breekbaar, eenvoudig… en toch dragen we wat ons gegeven is: Christus Zelf.

---

Op Insta schreef ik er dit over mijn eigen bijbelstudie hierover: 

In Korinthe bewonderde men mensen die indruk maakten — welsprekendheid, traditie, uiterlijke kracht, aanzien.

Paulus had niets van dat alles. Hij schrijft eerlijk:
“En ik was bij u in zwakheid, en in vreze, en in vele beving.” (1 Kor. 2:3)

En opnieuw:
“Maar wij hebben dezen schat in aarden vaten, opdat de uitnemendheid der kracht van God zij, en niet uit ons.” (2 Kor. 4:7)

Dýnamis is geen zachte of symbolische kracht.
Het is Gods eigen werkzame kracht... de kracht die leven geeft, gesloten deuren opent, redt en vertroost. Een kracht die niet afhankelijk is van talent, charisma of succes.

Dat herinnert aan 1 Korinthe 1:27:
“Maar het dwaze der wereld heeft God uitverkoren, opdat Hij de wijzen beschamen zou; en het zwakke der wereld heeft God uitverkoren, opdat Hij het sterke zou beschamen.”

Door heel de Schrift heen werkt God door mensen die zich ontoereikend voelden: Mozes. Gideon. Jeremia. David. Paulus.

Misschien voel jij je vandaag zelf als een aarden vat: breekbaar, moe, niet indrukwekkend, of minder begaafd dan anderen om je heen 🥺

Volgens Paulus is dat geen reden om je terug te trekken. Het is juist de plaats waar Gods kracht zichtbaar kan worden.

💔 Je hoeft niet volmaakt te zijn om Zijn heerlijkheid te dragen. Door de barsten van breekbare klei heen schijnt Zijn licht zo mooi naar buiten. Houd moed.

Waarom ik dit kleine gebed ga bidden

"Preek" van de Week

Deze zondag sprak Arco van Doleweerd van SDOK [1] bij ons in de gemeente. Hij nam ons mee naar 2 Timotheüs 1:6–12, waar Paulus zijn jonge medewerker bemoedigt om te blijven getuigen. 

En één ding bleef bij mij hangen.

Arco begon bij vers 6:

“Ik herinner u eraan de genadegave van God aan te wakkeren, die in u is…”

Paulus zegt niet dat Timotheüs sterker moet worden, maar dat hij mag werken met wat er al is. De gave is er, de Geest is er… alleen moet dat vuur opnieuw worden aangeblazen. Aanwakkeren is: ruimte maken voor wat God heeft gegeven.

Daarbij hoort vers 7, dat als een sleutel tussen de regels ligt:

“God heeft ons niet gegeven een geest van vreesachtigheid, maar van kracht, liefde en bezonnenheid.”

Angst komt niet van God. Hij geeft kracht om te spreken, liefde om het met bewogenheid te doen en bezonnenheid om wijs te blijven. Discipelschap is leven vanuit de Geest die al in je woont.

Dan komt vers 8:

“Schaam je dan niet voor het getuigenis van onze Heere Jezus…”

Het Griekse woord betekent: je niet terugtrekken, het licht niet bedekken. Arco noemde drie effecten van schaamte:

• Schaamte bedekt — ze houdt Jezus verborgen.

• Schaamte blokkeert — als wij zwijgen, stokt het werk dat God door mensen heen wil doen (Rom. 10:14).

• Schaamte onthult — het laat zien welke angst of waarde op dat moment zwaarder weegt dan Jezus.

Daarna vertelde Arco over vervolgde christenen, niet om ze te idealiseren, maar omdat zij laten zien wat Paulus bedoelt: eenvoud en beschikbaarheid. In landen waar geloven gevaarlijk is, begint de dag vaak met één zin:

“Heere God, wilt U mij vandaag een gelegenheid geven, en de moed om te spreken als die komt.”

En dan wachten ze actief. Niet forceren. Niet zelf op zoek naar gesprekken maar beschikbaar blijven. Hij vertelde daarbij over een Afghaanse christen die op een markt met een onbekende man sprak. Ze dronken thee, en toen zei die man ineens:

“Ik droomde vannacht dat iemand mij vandaag woorden van leven zou geven.”

Dat wás de open deur waarvoor gebeden was. 

Dat is discipelschap: beschikbaar zijn.

Tijdens de preek moest ik denken aan een ander kerkelijk initiatief dat ik ken: een prachtig verzorgd kerstdiner, ingericht als evangelisatieproject. Voor eenzamen. Met kerstballen, wijn, en een prachtig gedekte tafel. Plus het Evangelie op het eind. Maar terwijl ik naar Arco luisterde, dacht ik: het zit dus niet (alleen) in georganiseerde momenten, maar vooral in de kleine openingen die God zelf geeft... vaak midden in een gewone dag.

De preek eindigde bij vers 12:

“Ik schaam mij niet, want ik weet in Wie ik geloofd heb.”

Paulus schaamt zich niet omdat hij Jezus kent, niet alleen met zijn hoofd, maar met zijn hart. Dat is de basis van echte vrijmoedigheid. En Arco herinnerde ons eraan dat Jezus Zich, volgens Hebreeën 2:11, zelfs niet schaamt om óns Zijn broeders en zusters te noemen. Dat geeft ruimte. Dat geeft rust.

✦ Wat ik persoonlijk meenam

Het allermooiste uit de preek was voor mij dat eenvoudige gebed:

“Heere God, wilt U mij vandaag een gelegenheid geven
en de moed om te spreken als die gelegenheid komt.”

Waarom ik dit gebed wil bidden?
Omdat het me bevrijdt van het idee dat ik iets groots moet presteren. Het brengt getuigen terug tot iets kleins: beschikbaar zijn, mijn dag in Gods handen leggen, en Hem vragen om het moment dat Hij geeft.

---

2 Vragen voor jou (en mij natuurlijk)

❓ Vraag 1
Wat zou er gebeuren als je God om één open deur vraagt?

❓ Vraag 2 

Wat in mijn leven fungeert soms als een “korenmaat” — iets dat het licht dat al brandt onzichtbaar maakt?

---

Verdieping op Maandag

Na de spreekbeurt vroeg ik mij af wat Timotheüs precies moest aanwakkeren in 2 Timotheüs 1:6. Ik zocht ernaar. Door terug te lezen zag ik dat het niet om de Geest gaat, maar om de opdracht die hij bij de handoplegging had ontvangen: zijn roeping om te dienen, te onderwijzen en het evangelie te verkondigen.

Jezus’ zegt:“Niemand zet een lamp onder een korenmaat.” Een korenmaat* was een houten of aardewerken bak, groot genoeg om een lamp volledig te bedekken. De vlam bleef wel branden, maar het licht raakte uit beeld. Precies zo werkt schaamte: het dooft je roeping niet, maar het verstopt haar. 

Aanwakkeren betekent dan eenvoudig dit: ruimte geven aan wat God al in je gelegd heeft, zodat het licht weer zichtbaar mag worden. Laat je niet ontmoedigen. Wat God in je gelegd heeft, mag je echt aanwakkeren.

---

[1] SDOK dient vervolgde christenen over de hele werelden verbindt christenen in Nederland met hen. je kunt meer lezen op de site SDOK - verbonden in vervolging.

* Video over een korenmaat: Ancient Grain Measure